Nederland is een digitale koploper in Europa. Nederlandse onderzoeksinstellingen hebben veel digitale kennis in huis. Het land heeft een hoogpresterend netwerk en huisvest ook heel wat bedrijven die koplopers zijn in de digitale sector, bijvoorbeeld in de chipindustrie of datacentra.
Niet alleen voor de digitale sector zelf, maar ook voor andere sectoren zijn digitale oplossingen de toekomst. Bijvoorbeeld: slimme meters om ons energieverbruik te beperken, drones om de groei van gewassen bij te houden en andere digitale oplossingen voor de precisielandbouw, of programma’s voor digitaal onderwijs.
De digitalisering is destijds in Nederland en Europa versneld door de COVID19-pandemie. Digitale transitie is één van de belangrijkste speerpunten van de Europese Commissie.
De Commissie wil een digitale transitie die voor iedereen werkt, de mensen op de eerste plaats zet en nieuwe kansen creëert voor het bedrijfsleven. Digitale oplossingen zijn ook nodig om de klimaatverandering tegen te gaan en de groene transitie te realiseren.
Digitalisering in Nederland
Ondanks dat Nederland al jaren één van de best presterende landen in Europa is, moet het er wel aan blijven werken om op koers te blijven om de digitale EU-doelen voor 2030 te behalen.
Nederland is lang tijd digitale innovatie koploper geweest, dankzij een sterkt positie op het vlak van onderzoek. Het land wordt echter geconfronteerd met uitdagingen door een tekort aan ICT-arbeidskrachten en dalende overheidsinvesteringen in innovatie en digitaal onderwijs. Nederland zet zich in om gebruikers online te beschermen. Daarbij ligt de focus op desinfo bestrijden en kinderen beschermen.
Dit zijn de Europese aanbevelingen voor Nederland, volgens een rapport waarbij de digitale voortgang van alle EU-landen onder de loep wordt genomen:
- ICT-specialisten. Het tekort aan digitaal talent aanpakken door STEM-studenten aan te trekken en hen aan het werk te houden. Ook moet Nederland meer doen om ICT-specialisten aan te trekken en te behouden, vooral in sectoren met een groot digitaal potentieel.
- Het gebruik van geavanceerde digitale technologieën stimuleren voor MKB-bedrijven. Dat kan o.a. door de coördinatie en de doeltreffendheid van bestaande ondersteuningssystemen
te versterken. Een voorbeeld hiervan is de rol van Europese digitale innovatiehubs (EDIH’s)
uitbreiden tot meer dan alleen adviesdiensten. Dan kunnen ze het MKB helpen bij hele proces. - Halfgeleiders. Het ecosysteem voor halfgeleiders en deep tech versterken door voort te bouwen op het Brainport Eindhoven-cluster. Evenals tegelijkertijd een evenwichtigere nationale ontwikkeling te ondersteunen etc.
Meer weten? Bekijk alle andere aanbevelingen met meer uitleg.
Digitaal decennium
De Europese Commissie heeft vier concrete actieterreinen voor het komende decennium geïdentificeerd in het zogenaamde Digitaal Kompas. Denk aan:
- een digitaal vaardige bevolking en hooggekwalificeerde digitale professionals,
- beveiligde, goed presterende en duurzame digitale infrastructuurvoorzieningen,
- de digitale transformatie van bedrijven
- de digitalisering van overheidsdiensten.
Nederland en de EU moeten samenwerken om hun digitale concurrentiekracht in een geglobaliseerde wereld te versterken.
Zo moet de productie van chips en halfgeleiders op het Europese continent verdubbelen, naar 20% van het wereldwijde productiewaarde tegen 2030. Lees verder.
Ook investeert de EU in andere geavanceerde digitale toepassingen, zoals nieuwe supercomputers, kunstmatige intelligentie en cloud computing. Via meerlandenprojecten wil de Commissie die pan-Europese technologieën en digitale infrastructuur versneld ontwikkelen.
EU-subsidies voor digitale transitie
Deze nieuwe digitale infrastructuur zal worden gefinancierd door een combinatie van investeringen uit de EU-begroting, van de lidstaten en van het bedrijfsleven. Onder het Digitaal Europa-programma is 7,5 miljard euro gereserveerd voor investeringen in onder meer supercomputers, KI en cyberbeveiliging.
De EU-landen hebben minstens 20% van hun nationale coronaherstelplannen besteed aan de digitale transitie.
Ook andere EU-fondsen ondersteunen investeringen in digitale infrastructuur, oplossingen en vaardigheden, met name het Horizon Europe programma voor onderzoek en ontwikkeling, de Connecting Europe faciliteit voor digitale infrastructuur of de Faciliteit voor herstel en veerkracht.
Europa’s digitaal decennium – vragen en antwoorden
Bescherming van digitale data
Vertrouwen in digitale oplossingen ligt aan de basis van de digitale transitie. De EU heeft een belangrijke stap gezet om onze digitale gegevens te beschermen met de invoering van de Europese privacywetgeving de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) in 2018.
Om het groeiende gebruik van digitale data van en door organisaties, bedrijven en overheden goed te regelen, heeft de Europese Commissie nieuwe EU-regels voorgesteld. Die moeten er onder meer voor zorgen dat digitale poortwachters en digitale intermediairs zich eerlijk gedragen en dat gebruikers van digitale diensten worden beschermd.
Lees meer over de nieuwe regels:
- Data governance;
- Wet inzake Digitale Markten
- Wet inzake Digitale Diensten. Met de ACM als de nationale handhaver van de wet.
- Betrouwbare en veilige kunstmatige intelligentie (A.I.).
De gebruiker en de EU-waarden staan centraal in de digitale strategie van de Europese Commissie. Dat wil de Commissie vastleggen i.v.m. het digitaal burgerschap. Hierover wil ze de komende jaren een breed debat voeren.
Cyberveiligheid
Cyberaanvallen en criminaliteit nemen toe, zowel in aantal als in vindingrijkheid. Om cybercrises en -incidenten in de EU beter het hoofd te kunnen bieden hebben de EU-landen een blauwdruk aangenomen in juni 2025. Dat moet een steeds complexer cyberdreigingslandschap door bestaande EU-netwerken versterken. Evenals de samenwerking stimuleren tussen de lidstaten en de betrokken actoren. Het moet ook eventuele belemmeringen wegnemen.
Ook Europol, vanuit Den Haag, is erg actief in de bestrijding van cybercriminaliteit in de EU.
Digitale EU-acties in Nederland
Nederlandse burgers en bedrijven profiteren op tal van manieren van digitale acties van de EU.
Zoals:
- Veiliger internetten:door digitale rechten
Zo worden mensen online nu beter beschermd tegen schadelijke content en hebben ze digitale rechten gekregen. Dit alles dankzij de ingevoerde wetgeving voor digitale diensten.
- Meer duidelijkheid:of het echt is of dat het AI is
Door nieuwe EU-regels moet het online voortaan duidelijk zijn of iets echt is of dat het AI is. Zo moeten chatbots en andere interactieve AI-systemen de gebruikers laten weten dat ze te maken hebben met AI, en niet met een mens. Lees verder.
- Overal in EU streamen:de barrières zijn weg
Dankzij de EU-regels over geo-blockingkanje overal in Europa gebruik kan maken van online-winkeldiensten of streaming abonnementen. Gebruikers én makers van digitale inhoud via muziekstreamingdiensten of video-on-demandplatforms zijn beschermd via de nieuwe auteursrechtenrichtlijn.
- Overal in EU kunnen bellen, sms-en en internetten:zonder extra roamingkosten
Dankzij de afschaffing van de roamingkosten voor mobiele telefonie vallen telefoongesprekken, sms-berichten en online dataverkeer allemaal onder je mobiele abonnement, waar je ook naartoe reist in de EU.
- Digitaal rijbewijs op mobiel:als een optie
Er wordt ook gewerkt aan digitale kluizen, de zogeheten Europese id-wallets waar burgers bijvoorbeeld hun diploma, digitaal rijbewijs of verzekeringsgegevens kunnen opslaan. Lees verder.
- Onderzoeks- en ontwikkelingssubsidies:voor Nederlandse bedrijven in instellingen
Tal van Nederlandse organisaties en bedrijven hebben onderzoeks- en ontwikkelingssubsidies van de EU gekregen om digitale toepassingen te ontwikkelen, bijvoorbeeld het bedrijf Duraprint dat 3D-printers maakt of het UMC Amsterdam voor digitale diagnosetechnieken.
Meer weten? Bekijk de laatste stand van zaken in Nederland over digitalisering.
Bekijk ook de succesverhalen om te ontdekken wat er nog meer gebeurt met EU-subsidies in Nederland.