Dit Handvest is het hart van rechtvaardigheid in de EU. Het is meer dan een tekst; het is een belofte. Een belofte om onze belangrijkste waarden te beschermen: vrijheid, democratie, gelijkheid, de rechtsstaat en respect voor mensenrechten voor iedereen in de EU.
Dit belangrijke moment herinnert eraan waarom het Handvest belangrijk is. Het zet aan tot denken over hoe we ervoor kunnen zorgen dat deze rechten echt in het dagelijks leven voelbaar blijven.
Democratie en de rechten in het Handvest horen bij elkaar
In mijn 25 jaar in de politiek – van de gemeenteraad tot functies op nationaal en Europees niveau – heb ik altijd gewerkt aan het versterken van de democratie. Democratie en de rechten in het Handvest horen bij elkaar. Democratie zorgt ervoor dat onze waarden kunnen groeien. Het Handvest zorgt ervoor dat deze waarden veranderen in echte vrijheden die we elke dag voelen. Door vrijheid van meningsuiting, het recht op informatie, burgerrechten en gelijkheid te beschermen, versterken democratie en grondrechten elkaar steeds opnieuw.
Een sterke en open samenleving is belangrijk voor democratie. Dit geldt zeker bij het toepassen van het Handvest. Organisaties in de samenleving en verdedigers van mensenrechten zijn onmisbaar om onze rechten te bewaken. Daarom moeten we zorgen voor goede plekken waar zij kunnen meedoen, praten en samenwerken. Maar op sommige plekken in Europa hebben deze organisaties het moeilijk. Ze krijgen minder geld, hebben last van politieke bemoeienis en worden soms geïntimideerd. Het Handvest laat zien dat het beschermen van deze organisaties geen keuze is, maar een noodzaak. De EU blijft zich inzetten voor een open samenleving. We gebruiken daarbij alle manieren, van nieuw beleid tot gerichte financiering. Onlangs hebben we het eerste EU-plan voor het maatschappelijk middenveld gepresenteerd om deze doelen waar te maken.
Empoweren
Het steunen van maatschappelijke gaat hand in hand met het empoweren van individuele Europeanen. Het Handvest beschermt iedereen in de EU, maar dat werkt alleen als mensen hun rechten kennen en weten hoe ze deze kunnen gebruiken. Het is daarom goed nieuws dat uit een nieuwe Eurobarometer-onderzoek blijkt dat steeds meer mensen het Handvest kennen: 49% van de mensen heeft ervan gehoord. Dit aantal is ook groeiende blijkt uit cijfers die teruggaan tot 2012. Alleen weten dat het Handvest bestaat is niet genoeg; mensen moeten ook begrijpen welke rechten ze hebben, zodat ze die kunnen gebruiken en hulp kunnen zoeken als hun rechten worden geschonden.
Bescherming van persoonlijke gegevens nu een heel belangrijk grondrecht
In de afgelopen 25 jaar heeft de EU veel bereikt op het gebied van grondrechten. In 2009 werd het Handvest in de wet opgenomen met het Verdrag van Lissabon. De inhoud is hetzelfde gebleven, maar de manier waarop we de rechten toepassen is veranderd met de tijd. Zo is bescherming van persoonlijke gegevens nu een heel belangrijk grondrecht. Dit wordt ondersteund door de bekende privacywet (AVG), die hoge eisen stelt aan de bescherming van onze gegevens in de EU.
Het Handvest is niet iets vaags. Het heeft echte gevolgen in het dagelijks leven. Als je cookies weigert op een website, komt dat doordat je recht hebt op privacy en gegevensbescherming. Het Handvest beschermt ons ook tegen discriminatie. Het recht op een eerlijke behandeling door het bestuur zorgt dat overheidsdiensten in de EU oprecht handelen, op tijd werken en hun keuzes uitleggen. Ook kinderen worden beschermd: zij hebben recht op onderwijs, op bescherming van hun belangen en op het recht om gehoord te worden op een manier die past bij hun leeftijd en ontwikkeling.
Al 25 jaar beschermt het Handvest onze rechten en helpt het wetgevers en instellingen om vrijheden te beschermen wanneer ze Europese wetten uitvoeren. Vandaag, terwijl we deze mijlpaal vieren, benadruk ik opnieuw dat ik mij inzet voor de waarden van het Handvest.
Er is nog genoeg werk te doen. Maar ik blijf zorgen dat in de komende 25 jaar – en daarna – de rechten uit het Handvest van de Grondrechten gerespecteerd, verdedigd en echt toegepast worden voor iedereen in de Europese Unie.