Terugblik uitverkochte Mathieu Segers Lezing 2026 met Klaas Knot

Dit kwam aan bod tijdens de tweede editie van de Mathieu Segers-lezing in Nieuwspoort op 9 februari 2026. Deze keer met Klaas Knot, voormalig president-directeur van De Nederlandsche Bank. Deze lezing is een eerbetoon aan en ter nagedachtenis van historicus Mathieu Segers.

Voorafgaand aan de lezing sprak Cecilia Thorfinn, waarnemend hoofd van de Vertegenwoordiging van de Europese Commissie in Nederland. Zij ging in op het werkprogramma van 2026. En schetste de koers van de Europese Commissie richting een onafhankelijker Europa. Daarbij benadrukte zij het belang van cultuur als verbindende kracht binnen de Unie en lichtte zij de rol toe van de Culture Compass als richtinggevend kader voor het Europese cultuurbeleid. 

Economie lange tijd als bindmiddel

Aan het begin van zijn lezing plaatste Knot de Europese economische ontwikkeling in historisch perspectief. Hij liet zien hoe economie in Europa lange tijd heeft gefungeerd als bindmiddel voor politieke integratie. Landen als Polen, die in de jaren negentig nog met grote armoede kampten, kennen inmiddels een sterke economische groei. Toetreding tot de interne markt en ingrijpende EU-hervormingen waren daarbij cruciaal voor deze economische opwaartse beweging.

Tegen die achtergrond schetste Knot vervolgens een kritisch beeld van de huidige Europese economie. De economische convergentie binnen Europa hapert, terwijl de cumulatieve groei van het bbp en de arbeidsproductiviteit achterblijft bij die van onder meer de Verenigde Staten en China. Volgens Knot is de “Europese Gouden Eeuw”, die ruwweg duurde van 1950 tot circa 2020, daarmee tot een einde gekomen.

De sleutel tot herstellen

Tegelijkertijd waarschuwde hij tegen overdreven pessimisme. Europa hoeft niet wanhopig te zijn, zo stelde Knot, omdat de economische potentie nog altijd aanwezig is. Die potentie kan worden benut door minder bureaucratie en door verdere integratie van de interne markt en de kapitaalmarkt. Juist daar ligt volgens hem de sleutel tot het herstellen van de Europese concurrentiekracht.

Daarom zijn economische hervormingen en verdere integratie cruciaal voor Europa in de huidige geopolitieke tijd. Volgens Knot vergt dit politieke moed, aangezien het delen van soevereiniteit niet populair is. Toch is dit volgens hem noodzakelijk: in een geopolitiek steeds instabielere wereldorde kan Europa het zich niet veroorloven aan relevantie in te boeten.

Waarschuwing

Tot slot waarschuwde Knot voor zelfgenoegzaamheid. Europa mag geen museum worden, waar waarden en kapitaal slechts passief worden tentoongesteld. In die context verwees hij naar het werk van Ilja Leonard Pfeijffer, als metafoor voor een continent dat zich voortdurend moet blijven vernieuwen om relevant te blijven.

De lezing terugkijken? De Mathieu Segers Lezing door Klaas Knot.

De Mathieu Segers Lezing is een initiatief van de Stichting Gedachtegoed prof. dr. Mathieu Segers en wordt ondersteund door de Europese Commissie, Studio Europa Maastricht, Nieuwspoort, Prometheus, de Provincie Limburg en de Gemeente Maastricht. De lezing wordt geproduceerd door Haagsch College.

Dit artikel is tot stand gekomen met dank aan Dayant Ramkalup.