Samen werken aan een veilige, duurzame en concurrerende haven

Vandaag heeft de Commissie een Europese havenstrategie gepresenteerd om samen te werken aan een veilige, duurzame en concurrerende haven. 

Immers als het goed gaat met de havens, gaat het goed met de Europese economie. Havens spelen een cruciale rol bij de energievoorziening, veiligheid, defensie en blauwe economie van de EU. De Europese havens zijn aan het veranderen van hun traditionele rol naar knooppunten voor nieuwe industrieën en innovatieclusters. Deze transformatie moet sneller.

De EU-havenstrategie positioneert havens als essentiële toegangspoorten voor handel, logistiek, energie en militaire mobiliteit. Het plan draait om:

1. Beschermen en beveiligen van de havens: havens kunnen als cruciale toegangspoorten een belangrijk doelwit zijn voor externe bedreigingen en georganiseerde criminele groepen. Voortbouwend op de EU-havenalliantie zal de Commissie manieren onderzoeken om de regels voor maritieme veiligheid verder aan te scherpen. Dit om drugshandel te voorkomen, effectief om te gaan met opkomende dreigingen en de veiligheid van de EU-toeleveringsketen te verbeteren. 
   
   Er wordt een EU-brede risicoanalyse over veiligheid uitgevoerd. Dit moet de meest urgente cyberbeveiligingsrisico's en de maatregelen om deze te beperken in kaart te brengen. De Commissie stelt een raamwerk voor i.v.m. antecedentenonderzoeken van havenarbeiders en voor het beoordelen van havens in niet EU-landen. Er wordt een nieuw forum opgericht om de uitwisseling van beste praktijken tussen cyberveiligheid- en havenautoriteiten van de EU-landen te vergemakkelijken.
    
2. Energietransitie, duurzaamheid en schone industrieën stimuleren: maatregelen voor de elektrificatie van havens, schonere brandstoffen en energie-efficiëntie, naast de vereenvoudiging van milieuvergunningen en betere aansluitingen met het achterland. Een nieuwe routekaart voor concurrerende, kleine en middelgrote havens. 
   Duurzamere haven- en scheepvaartactiviteiten verminderen lucht-, water- en geluidsoverlast, waardoor de levenskwaliteit in havensteden en kustgebieden wordt verbeterd.
    
3. Sociale cohesie, skills en banen stimuleren: meer duidelijkheid en coördinatie over financieringsprincipes. Dit alles in combinatie met een betere toegang tot adviesdiensten en tools voor risicobeheersing. Daarbij ligt de focus op de behoeften van kleine en middelgrote havens.
    
4. Concurrentievermogen, innovatie en digitalisering versterken: leidende principes vaststellen voor EU-financiering en investeringen in havens van niet-EU-landen en richtsnoeren ontwikkelen voor EU-havens, die in buitenlandse handen zijn. Innovatie promoten.
   Toegang tot financiering en investeringen faciliteren: kleine en middelgrote havens steunen door de promotie van innovatie, schone energie, veiligheid en connectiviteit en de ontwikkeling van vakbekwame arbeidskrachten. Evenals begeleiding bij maritieme veiligheid en alternatieve brandstoffen.  

De havens in de EU blijven openstaan voor investeringen uit niet- EU-landen maar dit mag niet leiden tot structurele afhankelijkheden of risico's voor de Europese veiligheid. De Commissie waarborgt dit door regelgeving en richtlijnen zoals de herziening van het raamwerk voor de screening van directe buitenlandse investeringen en de regels voor buitenlandse subsidies etc. Evenals aanvullende richtsnoeren en criteria voor de beoordeling van buitenlands eigendom en zeggenschap over havens. Er wordt ook een kader voorgesteld om buitenlandse investeringen in EU-havens in kaart te brengen en te monitoren. Vooral wanneer havens een cruciale rol spelen voor toeleveringsketens, energiezekerheid of militaire mobiliteit. 

Verder is er ook een Europese industriële maritieme strategie gepresenteerd. Dat draait om de versterking van de scheepvaart- en scheepsbouwsector in Europa versterken. Met als doel om de economische veiligheid en strategische autonomie van de EU te waarborgen.

Meer weten? Lees het volledige persbericht over beide plannen https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_26_484 of bekijk de veelgestelde vragen.