Snelle veranderingen drugsmarkt leiden tot nieuwe gezondheidsrisico’s

Daarnaast staat ook de veiligheid in samenleving op het spel door de toename van geweld door de georganiseerde misdaad.

Dit blijkt uit een rapport over trends en ontwikkelingen dat vandaag is gepresenteerd door het EU-Drugsagentschap en EU-commissaris Magnus Brunner, Binnenlandse Zaken en Migratie.

Gezondheid

Illegale drugs, waaronder cocaïne en synthetische drugs, evenals nieuwe psychoactieve stoffen, zijn op grote schaal verkrijgbaar. Er verschijnen steeds nieuwe cannabisproducten, terwijl het aanbod aan opioïden en stimulerende middelen toeneemt. Het rapport benadrukt dat opioïden, meestal in combinatie met andere middelen de belangrijkste oorzaak blijven van druggerelateerde sterfgevallen in Europa.
 In de EU waren er in 2024 minstens zo’n 7 600 sterfgevallen door overdoses. Meestal ging het om een combinatie van verschillende middelen. Deze drugs vormen een ernstig gevaar voor de gezondheid, vooral als het gaat om nieuwe middelen. Over de gezondheidsrisico’s is er weinig bekend op wetenschappelijk vlak en bij het publiek.

Veiligheid

Tegelijkertijd vormt de drugshandel een grote bedreiging voor de veiligheid in Europa. Georganiseerde criminele netwerken diversifiëren hun smokkelroutes en -methoden om aan opsporing te ontkomen door intensievere politieoperaties in grote Europese havens. Ze maken gebruik van kleinere havens en ontwikkelen steeds geavanceerdere verbergingsmethoden. Ook druggerelateerde intimidatie en geweld blijven een punt van zorg, waaronder de uitbuiting en rekrutering van kwetsbare jongeren door criminele groeperingen.  

Daling onderscheppingen, toename inbeslagnames

Het rapport benadrukt dat de hoeveelheid in Europa onderschepte cocaïne in 2024 met meer dan 20 % is gedaald, t.o.v. 419 ton in 2023. Het aantal inbeslagnames steeg echter tot 97 000 (van 95 000 in 2023), wat erop wijst dat drugshandelaren wellicht overschakelen op kleinere, meer gefragmenteerde zendingen.

Nederland

Nederland is een spil voor de bevoorrading van de Europese drugsmarkt en daarbuiten. Wat productie en verwerking betreft zijn er in Nederland verschillende drugslabs opgerold voor de productie van uiteenlopende soorten drugs of bewerking van grondstoffen. Zo is Nederland een van de vier Europese landen, waar grote hoeveelheden cocaïnehydrochloride wordt verwerkt uit tussenproducten als cocaïnepasta en cocaïnebase. Deze worden vanuit Zuid-Amerika gesmokkeld. In 2024 zijn er 47 MDMA drugslabs opgerold. In dat jaar zijn is er ook drugsafval gedumpt op 217 plaatsen in Nederland. 

Europese acties De Commissie heeft haar steun aan de EU-landen opgevoerd om deze uitdagingen het hoofd te bieden, met een nieuwe EU-drugsstrategie en een actieplan tegen drugshandel, evenals nieuwe regels voor het toezicht op en de controle van drugsprecursoren (2025). 

Meer weten? Lees het volledige persbericht.