Dit is een ingezonden artikel, geschreven door Valdis Dombrovskis, EU-commissaris voor Economie en Productiviteit; Uitvoering en Vereenvoudiging.
Het afgelopen jaar kwam de Europese Commissie met plannen voor vereenvoudiging van EU-regels die qua omvang en ambitie ongekend zijn. Het doel is dat onze regels resultaten leveren voor onze burgers, bedrijven en groei.
Er worden grote stappen gezet. Er liggen al tien vergaande vereenvoudigingspakketten -omnibussen in EU-jargon- op tafel. Hiermee gaan Europese bedrijven jaarlijks minstens 15 miljard euro besparen. We hebben in één jaar al meer gedaan om de EU-regels te versimpelen dan in de tien voorgaande jaren samen.
En dit is nog maar het begin. Tegen eind 2029 gaan we alle Europese regels en wetten herzien om achterhaalde, overlappende en onnodige eisen in kaart te brengen en weg te nemen. Elke sector wordt onderzocht. Dit is de “grondige schoonmaak” waar Commissievoorzitter Von der Leyen op aandringt.
De Europese Commissie kan deze vereenvoudiging niet alleen bewerkstelligen. De EU en de lidstaten moeten samen resultaten boeken, van wetsvoorstel in Brussel tot uitvoering in de praktijk. We moeten de schouders zetten onder duidelijkere, eenvoudigere en slimmere regels.
De Europese Commissie heeft vereenvoudiging centraal gesteld in alles wat ze doet. Net als vorig jaar gaat het merendeel van onze nieuwe voorstellen in 2026 een element van vereenvoudiging hebben. We verminderen het aantal uitvoeringsregels dat oorspronkelijk voor 2026 was gepland met 30%. De overgrote meerderheid van wat de Commissie elk jaar vaststelt, zijn echter technische maatregelen die geen nieuwe wetgeving creëren, maar uitwerken hoe bestaande regels moeten worden toegepast. Het debat gaat niet over het aantal wetten, maar over of hoe makkelijk of moeilijk het is om in Europa te investeren.
De urgentie is duidelijk. Te veel en overlappende verplichtingen leiden nu tot hogere kosten, ontmoedigen investeringen en hinderen innovatie. Met name voor kleinere bedrijven met beperkte middelen, is dit een ernstig probleem. Bij elkaar opgeteld zet het een rem op onze productiviteit en groei.
Vereenvoudiging schept dynamiek. Dit is geen ideologische claim, maar een praktische uitspraak. In een recent verslag van de OESO wordt gewezen op het essentiële probleem: 3,9% van de werknemers in de EU houdt zich bezig met het voldoen aan regels, en slechts 1,7% heeft een functie in onderzoek en ontwikkeling. Europa heeft veel meer mensen nodig in laboratoria en een stuk minder mensen die formulieren invullen.
Veranderingen moeten niet enkel cosmetisch zijn, maar ook doeltreffend. Zij moeten leiden tot tastbare verschillen voor Europeanen en hun bedrijven. Daarom werken we samen met mensen uit de praktijk door middel van “uitvoeringsdialogen” en “praktijkcontroles” om vast te stellen wat werkt en waar verbeteringen nodig zijn. Alleen al in 2025 hield de Commissie ruim 50 uitvoeringsdialogen en had zij zo rechtstreeks contact met meer dan 1000 belanghebbenden uit een breed scala aan sectoren, waaronder bedrijven, verenigingen, nationale overheden en ngo’s.
Als bedrijven de voordelen voelen, vaart de Europese economie daar wel bij. Kleine veranderingen kunnen snel tot grote resultaten leiden. Als honderdduizenden kleine ondernemingen in heel Europa die veranderingen doorvoeren, nemen de totale tijd- en kostenbesparingen snel toe. De systematische toepassing van deze voordelen helpt om de algemene concurrentiepositie van Europa te verbeteren. En het verschil wordt dan ook zichtbaar op de arbeidsmarkt, waar meer banen voor mensen worden gecreëerd.
Ons voorstel voor de vereenvoudiging van de regels rondom due dilligence en ketenaansprakelijkheid wordt binnenkort van kracht. Dit stelt meer dan 80% van de bedrijven vrij van complexe of overmatige rapportageverplichtingen; zo worden kleinere bedrijven beschermd en gelden de verplichtingen voor ketenaansprakelijkheid daar waar zij echt een verschil maken. Dit laat duidelijk zien hoe slimme regels zowel onze doelstellingen kunnen verwezenlijken als de lasten voor het bedrijfsleven aanzienlijk kunnen verminderen.
De groeicijfers in Europa zijn al te lang zwakker dan zij kunnen en moeten zijn. Terwijl anderen sneller groeien, neemt het economische gewicht van Europa af. In een wereld waarin grootte ertoe doet, maakt dit ons kwetsbaar en minder in staat om onze waarden en belangen te verdedigen. Kortom, het heeft gevolgen voor de soevereiniteit van Europa.
We probeerden de Europese economie voort te stuwen met de handrem erop. Het resultaat was voorspelbaar: Europa slaagde er niet in het volledige groeipotentieel te benutten. Vereenvoudiging is onze kans om bij te sturen, de handrem eraf te halen en het volledige potentieel van Europa te ontsluiten.
