Stel je eens een wereld voor waarin alle producten die je gebruikt - van plastic en verf tot kleding en bouwmaterialen - gemaakt zijn van hernieuwbare, biologische en lokale natuurlijke grondstoffen in plaats van fossiele brandstoffen.
Nagellak o.b.v. algen
Je woont in een huis dat geïsoleerd is met natuurlijke materialen, je poetst je tanden met een houten tandenborstel en je doet je nagels met nagellak op basis van algen. Daarna wandel je naar je werk op vegan sneakers. Je lunch gaat mee in een tas van biologisch afbreekbare stof en je eet hem ’s middags op met een vork gemaakt van mais.
Boeren produceren met biologische meststoffen
Ondertussen produceren boeren met biologische meststoffen, maken fabrieken duurzame verpakkingen met hennep en houtpulp. Elk product en elk materiaal is net zo efficiënt en betrouwbaar als de met fossiele brandstoffen gemaakte alternatieven en is circulair en klimaatvriendelijk ontworpen.
En dat alles terwijl we het platteland ondersteunen, hoogwaardige banen en groene groei creëren en tegelijkertijd onze CO2-voetafdruk verkleinen?
Dit noemen we de bio-economie. En in tegenstelling tot wat je misschien denkt, is dat geen ver toekomstbeeld. In 2023 heeft de bio-economie van de EU 863 miljard euro opgebracht, wat neerkomt op 5% van het bbp van de EU en gezorgd voor ruim 17 miljoen banen. Maar de bio-economie heeft nog heel wat meer troeven op zak.
Van innovatie naar groei
De EU is in een goede positie om wereldwijd het voortouw te nemen in de bio-economie: aangedreven door wetenschap en innovatie, op basis van onze eigen natuurlijke hulpbronnen en grondstoffen, en ondersteund door de interne markt. Ruim twee derde van de EU-landen heeft toegezegd in te zetten op een nationale strategie voor de bio-economie, ook Nederland. Europa wil verdere doorbraken ondersteunen om de overstap van innovatie naar groei te maken.
De bio-economie een impuls geven
De nieuwe EU-strategie voor de bio-economie moet deze groei een extra impuls geven. Door samenwerking met boeren, bosbouwers en andere kleine bedrijven wordt de kloof tussen het laboratorium en de markt overbrugd en worden ideeën omgezet in een industriële werkelijkheid. De strategie gaat garant staan voor een robuust financieel ecosysteem, met een combinatie van publieke en particuliere investeringen. Het moet ook duidelijkheid brengen in regelgeving, met eenvoudige, samenhangende regels die de goedkeuringsprocedures voor innovatie versnellen.
Europa moet de sectoren ondersteunen die het grootste potentieel voor economische groei en de meeste voordelen voor het milieu bieden. En die groei moet gepaard gaan met een vastberaden inzet op duurzaamheid. De bossen, bodems en andere ecosystemen in Europa moeten verstandig en binnen de ecologische grenzen worden beheerd. Groene groei en een duurzame toekomst moeten hand in hand gaan. En dat betekent dat de bio-economie de strijd moet aanbinden tegen biodiversiteitsverlies en verontreiniging.
Afval omzetten in rijkdom
We moeten ook sterk focussen op circulariteit en een beter gebruik van overgebleven biomassa, zoals organisch afval of landbouwafval zoals graanstro of zaagsel. In plaats van te worden gestort, kunnen die afvalstoffen en restanten worden gebruikt om gewassen te bemesten en dieren te voeden, of worden verwerkt in biomaterialen. Door afval om te zetten in rijkdom helpen we Europa om met minder primaire hulpbronnen meer waarde te creëren.
De bio-economie stimuleert de Europese welvaart en versterkt het concurrentievermogen van Europa. Het vermindert ook de afhankelijkheid van kwetsbare mondiale toeleveringsketens en van derde landen voor grondstoffen. Ik beschouw het als een essentiële pijler om strategische autonomie in Europa op te bouwen en klimaatverandering aan te pakken.
Investeren in het platteland en regio's
Dit vergt een maatschappijbrede investering in het platteland en regio’s, in het milieu en ecosystemen, en in het bijzonder in de toekomst. Sta hier even bij stil, waar je vandaag ook bent, met al die producten gemaakt van fossiele grondstoffen om je heen. En zie het voor je: een schoner, duurzamer en veerkrachtiger Europa.